Kısa cevap: Kredi ve borç yönetimi üç adımlık bir hesap işidir: (1) tüm borçlarınızı bakiye, faiz oranı ve kalan vade bilgisiyle tek bir listeye dökersiniz, (2) faizi en yüksek olandan başlayarak ödeme sırası belirlersiniz, (3) aylık borç ödemelerinizin net gelirinize oranını kalıcı olarak %30–40 bandının altına indirirsiniz. Borcu "kötü" ya da "iyi" yapan şey miktarı değil, maliyeti ile yarattığı değer arasındaki farktır.
Çoğu kişi toplam borcunu yaklaşık olarak bilir ama ağırlıklı ortalama faiz oranını bilmez. Oysa asıl karar değişkeni budur. Basit bir tablo çıkarın:
| Borç | Kalan bakiye | Aylık faiz | Aylık ödeme | Kalan vade |
|---|---|---|---|---|
| Kredi kartı | 18.000 TL | Yüksek | Asgari + fazlası | Belirsiz |
| İhtiyaç kredisi | 45.000 TL | Orta | Sabit taksit | 18 ay |
| Taşıt/konut kredisi | Değişken | Genelde en düşük | Sabit taksit | Uzun |
Bu tablo tamamlandığında iki şey netleşir: hangi borç size en pahalıya mal oluyor ve ödeme takviminde hangi ay rahatlıyorsunuz. Rakamları bütçe tablonuzun yanına koymak, harcama planınızla borç planınızı aynı sayfada görmenizi sağlar.
Bu konuda ürün ve fiyat karşılaştırması için onwin sayfasına bakabilirsiniz.
Bir kredinin ilanındaki aylık faiz oranı, ödeyeceğiniz toplam tutarın yalnızca bir parçasıdır. Gerçek maliyeti belirleyen dört unsur vardır:
Karşılaştırma yaparken tek bakılacak sayı toplam geri ödeme tutarıdır. İki teklif arasındaki taksit farkı 200 TL, toplam geri ödeme farkı 6.000 TL olabilir.
Seçenekleri bir arada görmek isteyenler onwin giriş adresinden inceleyebilir.
| Kriter | Çığ yöntemi (avalanche) | Kartopu yöntemi (snowball) |
|---|---|---|
| Sıralama | En yüksek faizden en düşüğe | En küçük bakiyeden en büyüğe |
| Matematiksel sonuç | Toplam faiz en düşük | Toplam faiz biraz daha yüksek |
| Psikolojik etki | İlk başarı geç gelir | Hızlı "kapandı" hissi |
| Kime uygun? | Disiplinli, sayı odaklı kişiye | Motivasyona ihtiyaç duyana |
Her iki yöntemde de mantık aynıdır: tüm borçlara asgari ödemeyi yapar, elinizdeki fazla nakdi tek bir hedefe yığarsınız. O borç kapandığında serbest kalan taksiti sıradaki borca eklersiniz; ödeme gücünüz kartopu gibi büyür. Dört borcunuz varsa dördüne birden fazladan ödeme yapmak, hiçbirini hızlandırmadığı için en verimsiz seçenektir.
Pratikte kullanılan ölçü borç servis oranıdır: aylık toplam borç ödemesi ÷ aylık net gelir. Genel kabul gören yorum şudur:
Bu oranı düşürmenin üç yolu vardır: gelir artırmak, gereksiz harcamayı kesmek veya borcu yeniden yapılandırmak. İlk ikisi bütçe disiplinine, üçüncüsü pazarlığa bağlıdır.
Kaynaklar ve bağlantılar